Lengtes, diameters en oppervlakten meten op microscoopbeelden
Open een microscoopbeeld in je browser, stel de schaal in met de schaalbalk — of laat het bestand dat doen — en klik om te meten. Cellen, deeltjes, poriën, vezels en lagen lees je af in µm, nm of Å, zonder iets te installeren.
Olympus cellSens- en JEOL SEM-opnamen openen al gekalibreerd
Elk ander microscoopbeeld: twee klikken op de schaalbalk
Eenheden van picometer tot millimeter, oppervlakten in µm² en nm²
Als gast verlaat de afbeelding je apparaat nooit
Een microscoopbeeld heeft geen grootte totdat iets die aangeeft. Dat is een van drie dingen: een pixelgrootte die het instrument in het bestand heeft geschreven, de schaalbalk die in het beeld is gebrand, of een schaal die je bij de microscoop toevoegt voordat je opneemt. Amplia gebruikt wat je hebt en zet daarna elke klik om in een echte lengte.
Het is gemaakt voor het snelle, handmatige deel van beeldanalyse: de lengte van een cel, de diameter van een deeltje, de dikte van een coating, de oppervlakte van één korrel. Voor drempelwaarden, automatisch tellen of intensiteit blijft een speciale analysesuite de juiste tool — daarover verderop meer.
Drie manieren waarop een microscoopbeeld zijn schaal krijgt
Kies de eerste route die op je afbeelding past. Alle drie eindigen op dezelfde plek: een gekalibreerd beeld waarin elk gereedschap in echte eenheden afleest.
1
Open de afbeelding
Sleep een JPEG, PNG of TIFF erin die je uit je microscoopsoftware hebt geëxporteerd. Als gast wordt hij in je browser geopend en niet geüpload.
2
Stel de schaal in
Vermeldt het bestand zijn pixelgrootte, dan is dit al gedaan. Kies anders het Kalibratiegereedschap, klik op beide uiteinden van de schaalbalk en typ de waarde en eenheid.
3
Meet
Lijn voor een lengte, Cirkel voor een diameter, Veelhoek voor een oppervlakte, Hoek voor een hoek. Elke vorm krijgt een genummerd label — L1, C1, S1, A1 — en zijn waarde.
4
Controleer één bekende structuur
Meet iets waarvan je de grootte al kent voordat je de rest vertrouwt.
Route 1
Het bestand weet het al
Sommige instrumenten schrijven de grootte van één pixel in het afbeeldingsbestand. Amplia leest die gegevens uit Olympus cellSens-afbeeldingen en JEOL SEM-afbeeldingen. Open er een en een melding zegt “Gekalibreerd op basis van afbeeldingsmetadata”, met de pixelgrootte erbij — bijvoorbeeld 16,7 nm/px. Je hoeft geen punten te plaatsen; het Lijngereedschap staat klaar.
De waarde is toegepast, niet gecontroleerd. Amplia leest gegevens die een ander programma heeft geschreven en kan niet nagaan of die bij dit beeld horen. Meet één bekende structuur als het getal ertoe doet. Je kunt de pixelgrootte altijd bewerken of vervangen door je eigen kalibratie met twee punten.
Elk ander microscoopbeeld met een schaalbalk kost twee klikken: één op elk uiteinde van de balk, daarna de waarde en eenheid — 50 en µm. Vanaf dat moment leest elke vorm af in echte eenheden, en als je de waarde later wijzigt, wordt alles wat al is getekend opnieuw geschaald.
Met een gratis account is er een snelle weg: maak een project van de afbeelding en Amplia zoekt zelf naar de schaalbalk. Vindt het er een, dan plaatst het de twee punten op de uiteinden van de balk, leest het label en meldt het je — “Gekalibreerd op basis van de schaalbalk” — zodat je het kunt controleren. Het leest metrische labels; een label dat verkeerd wordt gelezen, wordt toegepast zoals gelezen, en een afbeelding zonder leesbare balk opent gewoon ongekalibreerd.
Een telefoon tegen het oculair, een camera zonder gekalibreerde software, een opname die met uitgeschakelde overlay is geëxporteerd: het beeld zelf bevat niets om op te kalibreren. Los dat op bij de microscoop, niet achteraf.
Schakel de schaalbalk in in je opnamesoftware en exporteer opnieuw. Dit is de goedkope oplossing als de software gekalibreerd is.
Is de software nooit gekalibreerd, kalibreer haar dan daar met een objectmicrometer — het glaasje met een gegraveerde liniaal, meestal 1 mm in 100 schaaldelen van 10 µm — één keer per objectief. Daarna kun je de balk die ze tekent vertrouwen.
Maak je foto's met een telefoon door het oculair? Gebruik een oculair met schaalverdeling. Die schaal staat in elke foto en een objectmicrometer vertelt wat één schaaldeel bij elk objectief waard is. Kalibreer op zoveel schaaldelen als in beeld passen.
Waarom “×400” geen schaal is
Vergroting beschrijft wat je oog door het oculair ziet, of een afdruk van één bepaalde grootte. Een digitaal beeld wordt getoond op de grootte die het scherm, de presentatie of het tijdschrift kiest, dus “×400” betekent niets meer zodra het bestand de microscoop verlaat. Een schaalbalk is in de pixels getekend en schaalt met ze mee. Vertrouw de balk.
De schaalbalk is je hele meting — plaats hem zorgvuldig
Elke waarde op de pagina erft de twee klikken die je op de balk hebt gedaan. Een slordige kalibratie is niet één slecht getal; het is hetzelfde percentage fout in alle getallen.
Waar eindigt een balk?
Een gewone gevulde balk eindigt aan zijn buitenranden. Een balk met eindstreepjes (een I-balk) is dubbelzinnig — de vermelde lengte loopt meestal tussen de middens van de streepjes, soms tussen hun buitenranden, en het verschil is de dikte van het streepje zelf. Bij een project dat op de schaalbalk is gekalibreerd, toont het dialoogvenster Op schaalbalk afstemmen beide uiteinden vergroot, met een schuif Midden ↔ Rand die beide punten samen verplaatst. Weet je niet welke je software tekent, kalibreer dan één afbeelding op beide manieren en meet iets bekends.
Zoom in voordat je klikt
Zoom op een desktop met het wiel totdat het uiteinde van de balk een flink deel van het scherm vult. Houd op een telefoon of tablet in plaats van te tikken ingedrukt: bovenaan het canvas opent een vergrote strook, en een langzame vinger verplaatst het punt langzamer dan de vinger zelf, zodat je fijn kunt positioneren.
Gebruik de hele balk en kies liever een lange
De fout van een misklik van één pixel wordt kleiner naarmate de balk in pixels langer is:
Hoe een fout van één pixel bij het plaatsen van de kalibratiepunten doorwerkt in elke meting, per lengte van de schaalbalk
Lengte van de schaalbalk in het beeld
Fout door een misklik van 1 px
50 px
2 %
100 px
1 %
200 px
0.5 %
500 px
0.2 %
1000 px
0.1 %
Is de balk in je export kort, exporteer dan in volle resolutie in plaats van een verkleind voorbeeld — de balk wordt langer in pixels en dezelfde misklik kost minder.
Controleer het resultaat
Na het kalibreren toont Info → Schaal wat één pixel waard is. Vergelijk dat met wat je opstelling voorspelt:
pixelgrootte ≈ pixelafstand van de camera × binning ÷ (vergroting van het objectief × vergroting van de camera-adapter)
Een camera met pixels van 3,45 µm achter een objectief van 20× en een adapter van 1× geeft ongeveer 0,17 µm per pixel. Meldt Amplia 0,34, dan is de afbeelding met binning opgenomen of verkleind — of is de balk verkeerd gelezen.
De gereedschappen zijn dezelfde als die een plattegrond meten. Wat verandert, is waarop je ze richt.
Cellen en kernen
Een Lijn over de lange en korte as geeft lengte en breedte. Voor een ronde cel neemt het Cirkelgereedschap de twee uiteinden van een diameter en geeft het diameter (d), omtrek (C) en oppervlakte (A) tegelijk. Voor een onregelmatige omtrek klik je eromheen met het Veelhoekgereedschap — of gebruik je de toverstaf en laat je hem de rand volgen.
Eén Cirkel per deeltje: twee klikken op tegenoverliggende randen. Elk krijgt een eigen label (C1, C2, …) en het PDF-rapport toont elke diameter, omtrek en oppervlakte. Dit is handmatig meten — goed voor enkele tientallen deeltjes die je één voor één wilt bekijken, niet voor duizend.
Breedte: een Lijn recht over de vezel, loodrecht op de as — een scheve lijn meet te lang. Lengte langs een gebogen vezel: het Polylijngereedschap, klikkend langs de bochten, geeft elk segment en het totaal. Een vloeiende kromme door dezelfde punten is het Krommegereedschap PRO.
Dikte is een Lijn van het ene grensvlak naar het andere, loodrecht op de laag. Meet op meerdere plaatsen — coatings zijn zelden uniform — en voeg bij elke lijn een opmerking toe waar hij is genomen. De opmerkingen komen mee in het rapport.
De oppervlakte van één gebied: een Veelhoek met de hand, of één klik met de toverstaf, die het object onder de aanwijzer omlijnt en de oppervlakte meldt. De staf volgt alleen de buitenrand — een gat binnen het gebied wordt niet afgetrokken — dus beschouw de contour als een voorstel en stel de hoekpunten bij. Om op het oog te tellen schakel je het raster in en geef je het een stap in echte eenheden: bijvoorbeeld vierkantjes van 10 µm. Het raster is een visueel hulpmiddel en meet zelf niets.
Drie klikken: één zijde, het hoekpunt, de andere zijde. Het Hoekgereedschap heeft helemaal geen kalibratie nodig, dus het werkt op een afbeelding zonder schaalbalk. Een veelhoek kan, zodra de afbeelding gekalibreerd is, ook de binnenhoek bij elk hoekpunt tonen.
Van pixels naar micrometers: twee uitgewerkte voorbeelden
Schaal uit het bestand
Een deeltje op een SEM-opname
01Het bestand vermeldt zijn pixelgrootte: 16,7 nm/px. Er valt niets te kalibreren.
02De opname is 1.280 px breed, dus het beeldveld is 1.280 × 16,7 nm ≈ 21,4 µm.
03Een Cirkel over één deeltje beslaat 150 px: diameter 2,51 µm.
04Uit die diameter volgt: omtrek 7,87 µm, oppervlakte 4,93 µm².
Schaal uit de balk
Een cel op een helderveldopname
01De schaalbalk geeft 50 µm aan en is 290 px lang: één pixel is 50 ÷ 290 ≈ 0,172 µm.
02Dat komt overeen met de opstelling — camerapixels van 3,45 µm achter een objectief van 20× voorspellen 0,1725 µm.
03Een Lijn langs de lange as van de cel beslaat 116 px: 20,0 µm.
04Een Veelhoek om de cel sluit 4.200 px² in: ≈ 125 µm².
Deze rekensom doe je nooit zelf. Hij staat hier zodat je ziet dat er niets in verborgen zit: een meting is een aantal pixels maal de schaal, en de schaal is maar zo goed als de balk of de metadata waaruit hij komt.
Micrometers, nanometers, ångström
Kalibreer in de eenheid op je schaalbalk. De metrische familie van Amplia loopt van picometer tot kilometer en oppervlakten volgen dezelfde familie.
Lengte-eenheden die in Amplia beschikbaar zijn voor microscoopbeelden, van millimeter tot picometer
Eenheid
Symbool
In meters
In de volgende grotere eenheid
Ongeveer zo groot
millimeter
mm
10⁻³ m
—
een korrel grof zand; de volledige liniaal van een objectmicrometer
micrometer
µm
10⁻⁶ m
1.000 µm = 1 mm
een rode bloedcel is 7–8 µm; een mensenhaar 50–100 µm
nanometer
nm
10⁻⁹ m
1.000 nm = 1 µm
een virus is tientallen tot enkele honderden nm; een DNA-helix is 2 nm breed
ångström
Å
10⁻¹⁰ m
10 Å = 1 nm
de afstand tussen atomen in een kristal: 1–5 Å
picometer
pm
10⁻¹² m
100 pm = 1 Å
een koolstof-koolstofbinding is 154 pm
De leesbare eenheid wordt voor je gekozen
Met automatische eenheidsconversie aan leest een diameter van 2.505 nm af als 2,51 µm en een afstand van 0,5 nm als 5 Å. Schakel dit uit in Instellingen om elke waarde vast te zetten op de eenheid waarin je hebt gekalibreerd — handig als een hele tabel in nanometer moet staan.
Oppervlakten komen volgens dezelfde regel uit in µm², nm², Ų of pm², en de afronding stel je zelf in: automatisch, of een vast aantal van nul tot drie decimalen, apart voor lengte, oppervlakte en hoek. Afronding verandert wat wordt getoond, nooit wat is gemeten.
Wanneer een meting op een microscoopbeeld betrouwbaar is
Een microscoopbeeld is een plat plaatje van iets dat niet altijd plat is. De tool meet het plaatje exact; of het plaatje bij het preparaat past, is een vraag over de opname.
Werkt goed
Vlakke preparaten in één scherptevlak: dunne coupes, uitstrijkjes, gepolijste dwarsdoorsneden, dunne lagen op een substraat
SEM-opnamen bij 0° kanteling, met het oppervlak naar de detector gericht
Structuren die vele pixels breed zijn en ruim boven het oplossend vermogen van de microscoop uitkomen
Opnamen die in volle resolutie zijn geëxporteerd, met hun oorspronkelijke schaalbalk
Bestanden waarvan de pixelgrootte door het instrument is vastgelegd en die sindsdien niet opnieuw zijn opgeslagen
Verwacht fouten
Gekantelde preparaten. Een oppervlak dat onder een hoek θ staat, lijkt in de kantelrichting korter met een factor cos θ: 13% te kort bij 30°, 29% te kort bij 45°. Heeft je software geen kantelcorrectie toegepast, meet dan langs de kantelas of corrigeer met de hand.
Structuren van maar een paar pixels breed. Een vezel van 6 px, gemeten met ±1 px, is ±17% onzeker. Maak liever een opname met sterkere vergroting dan op het scherm in te zoomen.
Alles dicht bij de resolutiegrens. Een lichtmicroscoop kan details die dichter dan ongeveer 0,2 µm bij elkaar liggen niet scheiden. Een “breedte” van 0,3 µm op een helderveldopname is vooral onscherpte.
Bollen in een doorsnede. Een snede gaat zelden precies door het midden, dus cirkels in een doorsnede zijn kleiner dan de deeltjes waaruit ze komen: gemiddeld ongeveer 79% van de ware diameter.
Diepte. Een vezel die naar je toe of van je af loopt, lijkt korter dan hij is, en de diepte van een porie is helemaal niet af te lezen. Een plat beeld geeft alleen lengtes in het vlak.
Een balk die niet meer klopt. De zoom op een stereomicroscoop is veranderd nadat de balk was ingesteld, het verkeerde objectief is gekozen in de software, een beeld is uitgerekt in een presentatie — de balk is getekend, niet gemeten.
Kanteling verkort lengtes in één richting: 13% bij 30°, 29% bij 45°.Een doorsnede van een bol toont de ware diameter alleen als de snede door het midden gaat.
De controle is altijd dezelfde: meet één ding waarvan je de grootte kent — een schaaldeel van een objectmicrometer, een kalibratieraster, een bolletje met gecertificeerde grootte. Klopt die uitkomst, dan zijn de overige metingen tot hetzelfde percentage te vertrouwen.
Bewaar de getallen bij het beeld
Een meting die niemand naar zijn afbeelding kan herleiden, is een getal op een plakbriefje. Met een gratis account worden de afbeelding en alles wat erop is getekend samen als project opgeslagen.
Elke vorm is genummerd en kan een opmerking krijgen
L1, C3, S2 op de afbeelding komen overeen met dezelfde labels in het rapport. Geef een willekeurige vorm een opmerking — “20 µm van de linkerrand genomen”, “tweede korrel, geëtste zijde” — of plaats ergens op de afbeelding een markering.
Een PDF-rapport dat vermeldt waar de schaal vandaan komt
Het rapport opent met een sectie Kalibratie en toont daarna elke meting per type, met de geannoteerde afbeelding erboven. Komt de schaal uit het bestand, dan vermeldt die sectie dat, met de bron en de pixelgrootte — de regel waar een beoordelaar of collega naar zal vragen.
Deel een project met een link of nodig één persoon per e-mail uit. Die ziet de afbeelding, de schaal en elke meting en kan pannen en zoomen — maar niets wijzigen.
Maak meerdere projecten uit meerdere afbeeldingen tegelijk; een bestand dat zijn pixelgrootte vermeldt of een schaalbalk toont, wordt bij het aanmaken gekalibreerd, net als bij één afbeelding. Opgeslagen voorinstellingen nemen je kleuren, afronding en getalnotatie mee naar elk nieuw project, zodat een reeks er van het eerste tot het laatste beeld hetzelfde uitziet.
Projecten opslaan en exporteren vereisen een gratis account met een bevestigd e-mailadres, en er geldt een maandelijkse exportlimiet. Spreadsheet- en ruwe-gegevensexports — XLSX en CSV met niet-afgeronde waarden — zijn PRO. XLSX · CSV
Amplia of ImageJ? Gebruik beide waar ze goed in zijn
ImageJ en zijn distributie Fiji zijn de standaard voor wetenschappelijke beeldanalyse, ze zijn gratis en niets hier vervangt ze. Amplia doet het deel van het werk waar je ze niet voor nodig hebt.
Kies Amplia als
Je een handvol lengtes, diameters of oppervlakten nodig hebt, op het oog geplaatst
Je op een computer werkt waarop je geen software kunt installeren — een gedeelde labpc, een tablet, een Chromebook, een telefoon
Je iemand een link naar de gemeten afbeelding wilt sturen in plaats van een schermafbeelding
Je lesgeeft en de klas binnen vijf minuten moet meten in plaats van installeren
De afbeelding uit een Olympus cellSens- of JEOL SEM-systeem komt en gewoon op de juiste schaal moet openen
Kies ImageJ / Fiji of de eigen software van je microscoop als
Je drempelwaarden, segmentatie of automatisch tellen van deeltjes over honderden objecten nodig hebt
Je intensiteit meet — fluorescentie, densitometrie, lijnprofielen. Amplia meet alleen geometrie
Je met z-stacks, tijdreeksen of multikanaalbeelden werkt
Je gegevens in een eigen formaat van de fabrikant staan (.czi, .nd2, .lif, .dm3). Exporteer eerst een TIFF, PNG of JPEG om ze hier te openen
De analyse met een script en identiek over een hele dataset herhaald moet worden
Amplia zet een TIFF om voor weergave tijdens het laden. Dat is prima voor geometrie; bewaar je origineel voor alles wat van pixelwaarden afhangt.
Veelgestelde vragen
01Hoe meet ik iets op een microscoopbeeld met een schaalbalk?
Open de afbeelding, kies het Kalibratiegereedschap, klik op beide uiteinden van de schaalbalk en voer de waarde en eenheid in. Teken daarna: een Lijn voor een lengte, een Cirkel voor een diameter, een Veelhoek voor een oppervlakte. Elke waarde wordt vanuit pixels omgerekend met de balk die je hebt gemarkeerd.
02Welke microscoopbestanden openen al gekalibreerd?
Afbeeldingen van Olympus cellSens en van JEOL-scanning-elektronenmicroscopen, zolang het bestand nog de pixelgrootte bevat die de software van het instrument heeft geschreven. Amplia toont de waarde die is toegepast en markeert hem als niet gecontroleerd, dus controleer één bekende structuur. Nikon Digital Sight-camera's worden herkend, maar hun bestanden bevatten geen pixelgrootte.
03Mijn afbeelding komt van een Zeiss-, Leica-, Nikon- of Thermo Fisher-microscoop. Kan ik hem toch meten?
Ja. Exporteer hem als TIFF, PNG of JPEG met de schaalbalk ingeschakeld en kalibreer met twee klikken op de balk — of maak er een project van en laat Amplia de balk lezen. Alleen de automatische schaal uit het bestand is beperkt tot bepaalde instrumenten; meten niet.
04Welke eenheden kan ik gebruiken?
Elke metrische lengte van picometer tot kilometer — waaronder micrometer (µm), nanometer (nm) en ångström (Å) — en de bijbehorende oppervlakten, zoals µm² en nm². Met automatische eenheidsconversie aan wordt elke waarde in de best leesbare eenheid getoond.
05Kan ik de werkelijke grootte ook uit de vergroting afleiden?
Alleen met zorg. Werkelijke grootte = grootte in het beeld ÷ vergroting, maar “het beeld” is dan het oculairbeeld of een afdruk van één vaste grootte, geen bestand op een scherm. Zodra een afbeelding van formaat is veranderd, klopt het vergrotingsgetal niet meer en de schaalbalk nog wel. Kalibreer op de balk.
06Telt Amplia cellen of deeltjes automatisch?
Nee. Elke vorm plaats je zelf. De toverstaf omlijnt één object per klik en een raster in echte eenheden helpt je op het oog te tellen, maar automatische detectie of telling is er niet.
07Hoe nauwkeurig zijn de metingen?
Zo nauwkeurig als de schaal en de opname toelaten. De rekenkunde is exact; de grenzen zijn hoe precies de schaalbalk is gemarkeerd, over hoeveel pixels een structuur loopt en of het preparaat vlak en niet gekanteld is. Een fout van 1 px op een schaalbalk van 100 px is een fout van 1% in elke meting.
Niet zolang je als gast werkt: de afbeelding wordt in je browser geopend en gemeten en verlaat je apparaat nooit. Sla je hem als project op in een gratis account, dan wordt de afbeelding opgeslagen zodat je hem opnieuw kunt openen en delen, en kun je hem op elk moment definitief verwijderen.
09Kan ik het op een telefoon of tablet bij de microscoop gebruiken?
Ja. Het draait in de browser op telefoons en tablets en kan als een app worden geïnstalleerd. Houd ingedrukt om een punt te plaatsen, met een vergrote strook voor precisie. Een foto door het oculair heeft geen eigen schaalbalk, dus gebruik een oculair met schaalverdeling en kalibreer op de schaaldelen ervan.
10Is het gratis?
Meten is gratis en vereist geen account, inclusief de gereedschappen Lijn, Polylijn, Veelhoek, Cirkel, Hoek en Opmerking en de automatische schaal uit het bestand. Een gratis account voegt opgeslagen projecten, het lezen van de schaalbalk, delen en PDF- en afbeeldingsexports toe. Een paar gereedschappen en exports zijn gemarkeerd als PRO.
11Vervangt dit ImageJ?
Nee. Het vervangt het openen van ImageJ voor een paar snelle handmatige metingen. Voor geautomatiseerde analyse, intensiteitsmetingen, stacks of werkstromen met scripts blijven ImageJ, Fiji of de software van je microscoopfabrikant de juiste tools.
Geen installatie en geen account nodig om te beginnen. Sleep de afbeelding erin, klik op de schaalbalk en lees je eerste waarde af in minder dan een minuut.